Линклар

Шошилинч хабар
05 апрел 2025, Тошкент вақти: 01:32

Блогистон

Кечирасиз! Контент йўқ. Олдинги контентга қаранг.

душанба 8 июл 2024

Тошкент шаҳар ҳокими Шавкат Умурзоқов.
Тошкент шаҳар ҳокими Шавкат Умурзоқов.

Тошкент шаҳри ҳокими Шавкат Умурзоқовнинг Юнусобод туманидаги дўконда ўтказган “рейд”и ижтимоий тармоқларда қизғин муҳокама мавзусига айланди.

2023 йил март ойидан буён пойтахтни идора этиб келаётган Умурзоқов жамоатчиликка кам кўриниш берадиган, оммавий ахборот воситаларидан ўзини олиб қочадиган мулозим ўлароқ таърифланади.

Ҳокимлик матбуот хизмати хабарига кўра, Юнусобод тумани Собиробод маҳалласидаги муаммоларни ўрганган Шавкат Умурзоқов ҳудуддаги савдо объектлари санитария-эпидемиология ва ёнғин меъёрларига жавоб бермаслиги, дўконларда айниган сабзавот ва мевалар сотилаётганига эътибор қаратган.

“Мана, нима сотвотти аҳолига, мана, кўринг! Қани СЭС, қани солиқ?! Бяҳки, қаққа қаравоссилар?! Нима, эртага одамлар отравление бўлсинми?!” дея дўконда “моғорлаган ўрик” ва “суви чиқиб кетган олма” сотилаётганини “кўча услуби”да танқид қилади ҳоким тармоққа сиздирилган видеолавҳада.

Амалдорнинг қўл остидагиларга “феодалларча” муомала қилгани, мева солинган қутини отиб юбориши фаолларнинг кескин эътирозига сабаб бўлди.

“Ўзбекистон пойтахти бўлган Тошкент ҳокимининг муомаласини қаранг: “Бяҳки, нима бу? Қаққа қаравоссан?” Умуман ҳокимнинг МЧЖ эгасига ёки сотувчига шундай муомала қилишга, маҳсулотини олиб қўполлик билан улоқтиришга ҳақ-ҳуқуқи борми? Аслида, биз ҳокимга Тошкентга қараяпсанми ўзи, деб ўдағайлашга ҳақлимиз. У биз учун хизмат қилиши керак шунинг учун ҳам солиқлар тўлаяпмиз”, деб ёзди журналист Анора Содиқова.

Журналист Шарофиддин Тўлаганов фикрича, “шаҳар ёки туман хокимининг хусусий дўкон(лар)га кириб, у ердаги маҳсулотлар сифати ҳақида қизиқиши ва қўл остидаги амалдорларга топшириқ бериши ва уни ижтимоий тармоқларга жойлашиши ўта кулгили. Бу пиардан бошқа нарса эмас. Одамларнинг энсасини қотирадиган бу каби ҳодиса(лар) Шимолий Корея ва Туркманистондагина бўлиши мумкин”.

“Ҳокимнинг тўғридан-тўғри мажбуриятлари қолиб тадбиркорнинг ўригига ёпишиши умуман мантиққа тўғри келмайди. Ҳокимиятнинг Телеграм каналига бир кунда мингдан ошиқ муаммо билан мурожат қилишади. Ҳокимнинг тўғридан-тўғри вазифаси шу муаммоларни бартараф қилиш эмасми?” дейди Туробжон Салимов.

“Кун кўрмаган кун кўрса, кундуз куни чироқ ёқармиш, дегандек бўлибди”, дея тагмаъноли луқма ёзди тарихчи олим Шуҳрат Барлос.
“Ёмоннинг кучи япалоққа етибди”, дея халқ мақолини ёдга олди Матчон Султонов.

“Барибир прокурорлигига боради-да ҳоким бўлса ҳам”, деб ёзди журналист Миролим Исажонов пойтахт раҳбари муқаддам узоқ йил прокуратура тизимида ишлаганига шама қилиб.

Аксар фаоллар Тошкент ҳокимига сифатсиз мева олди-сотдиси билан эмас, балки нобоп йўллар, электр энергия ва газ узилишлари, чириган канализация қувурлари, ноқонуний қурилишлар, аёвсиз дарахткушлик каби долзарб муаммоларга эътибор қаратишни тавсия қилган.

“Юнусободда шу чириган ўрик ва олмадан ҳам бошқа каттароқ муаммолар бор эди лекин”, дейди журналист Муҳрим Аъзамхўжаев.

“Шаҳар ҳокимининг режаларида: асфальт қилинмаган йўллар ва бетон қилиниб дабдаласи чиққан тротуарлар, йўл ўтказгичларида ишламайдиган лифтлар, ўрнатилмаган чиқинди челаклар, ишламайдиган дренаж тизими ва яна +100500 та ўз зиммаларидаги муаммоларни текшириш бормикан?” дея савол қўйди блогер Умид Ғафуров.

“Юнусободни сув босиб, “Сквер”даги катта дарахтлар кесилиб кетсаям майли. Муҳими – чириган ўрик сотмаларинг!!!” дея кинояли пост қолдирди журналист Аброр Зоҳидов.

“Шунча йил яшаб, биронта одам айниган олма ёки айниган ўрик еб ўлганини эшитмадим. Лекин Ҳиндистоннинг сифатсиз дорилари сабаб ўнлаб болалар ўлганига шоҳидман”, дея мулозимни қамровни кенгроқ олишга ундади Аҳмад исмли фойдаланувчи.

“Шу “брат”нинг (пойтахт ҳокими назарда тутилмоқда – таҳр.) муборак пойи қадамлари фақат шу дўкон билан чекланмасдан бошқа антисанитар жойларга ҳам ташриф айлаб туришларини илтимос қилардим. Масалан, Тошкент бозорларида об-ҳавога қарайдиган ўзига хос монопол идоралари бор. Муниципиал активларни бошқариш ДУК деб аталади. Шу ДУК қилаётган ишларидан воқиф эмаслар десам, кунда-кунора Фарҳод бозоридан ўтадилар. Шундо “Мерс”дан сакраб икки қадам қўйсалар, ҳақиқий антисанитар ҳолатларни кўрардилар”, деб ёзди Телеграмдаги “Telegraf.uz” канали.

Аксар блогерлар пойтахт раҳбарини бозор иқтисодиёти қонуниятларини тушунмаслик ва шахсий мулк дахлсизлигини бузишда айблаган.

Бошқа бир гуруҳ фаоллар фикрича, муаммо Умурзоқовнинг шахсиятида эмас, балки тизимда.

“Агар ҳокимлар сайлов йўли билан раҳбарликка келса, уларнинг иш услуби ҳам, одамларга ва қўл остидагиларга муомаласи ҳам ўзгаради, шаҳар “катта холасининг уйи” эмаслигини тушуниб ётади”, деб ёзди Муродхўжа Азимхўжаев.

Президент Шавкат Мирзиёев Европа Кенгаши Президенти Шарль Мишель билан Нью Йоркдаги учрашувда. Сентябрь, 2023
Президент Шавкат Мирзиёев Европа Кенгаши Президенти Шарль Мишель билан Нью Йоркдаги учрашувда. Сентябрь, 2023

Ўзбекистонда Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни кенг нишонланган 27 июнь арафасида Тhe Diplomat нашри фаоллар, блогерлар ва ҳукумат танқидчиларини таъқиб қилиш ҳолатлари кўпайиб бораётганига эътибор қаратди.

Мақола муаллифи, HRW инсон ҳуқуқлари ташкилотининг Марказий Осиё бўйича тадқиқотчиси Мира Риттманга кўра, 2016 йилда президент Шавкат Мирзиёев ҳокимиятга келганидан кейин кўп ўтмай сиёсий мотивлар сабаб қамалган ҳуқуқ ҳимоячилари ва журналистлар озодликка чиқди. Гўё «янги» Ўзбекистон пайдо бўлаётгандек тасаввур уйғонди. Ўзбекистон Ислом Каримов давридагидан кўра ҳамкорликка, инвестицияларга ҳамда ислоҳотларга очиқ мамлакатдек кўрина бошлади.

Аммо HRW вакилига кўра, бу қисқа давр ортда қолди, эски одатлар яна бўй кўрсата бошлади.


Бугун биз Ўзбекистонда кучишлатар тузилмалар ва суд ҳокимияти ҳукуматни, жумладан, Ўзбекистон президентини танқид қилган фаоллар ва блогерларни ҳибсга олиб, жиноий жавобгарликка тортаётганига гувоҳ бўляпмиз. Парламент ҳокимият органларига нутқи ёки ҳаракатлари «мамлакат суверенитети, яхлитлиги ва хавфсизлигига таҳдид солувчи, адоват қўзғатувчи, халқ шаъни, қадр-қиммати ёки тарихини камситувчи» деб ҳисобланган хорижликларни «исталмаган» деб белгилашга рухсат берувчи қонунни кўриб чиқмоқда. Уларнинг беш йилгача мамлакатга киришини тақиқлаш таклиф қилинмоқда.

Ҳуқуқ ҳимоячилари, блогерлар ва ҳукумат танқидчиларини ҳаддан ташқари ёки асоссиз айбловлар билан қамоққа ташлайдиган Ўзбекистон қайта пайдо бўлаётганини кўряпмиз.

БМТнинг Инсон ҳуқуқлари қўмитаси, Халқаро меҳнат ташкилоти ва ECOSOC (БМТнинг Иқтисодий ва Ижтимоий Кенгаши бошқарув органи)га илк бор Ўзбекистондан вакиллар сайланди.

Андижонлик ҳуқуқ фаоли Дилмурод Муҳитдинов 30 апрель куни товламачилик ҳамда шахс шаъни ва қадр-қимматини камситишда айбланиб, ҳибсга олинди. Айблов бўйича бошқа тафсилотлар ошкор этилмади, бироқ унинг ҳибсга олиниши танқидий материаллари билан танилган Achchiq TV интернет-канали билан ҳамкорлиги билан боғлиқ деган хавотирлар бор.

Муҳитдинов биринчи марта ҳибсга олинаётгани йўқ. У дастлаб 2005 йил май ойида Андижон воқеаларидан кейин ҳибсга олинган ва 2006 йил январида беш йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинади. Дилмурод Муҳитдинов 2008 йилнинг февралида озодликка чиққан.

Ҳозирда ўндан ортиқ блогерлар панжара ортида. Улардан баъзилари 2023 йил декабрида саккиз йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган Олимжон Ҳайдаров каби товламачилик айблови билан жиноий жавобгарликка тортилган. Аммо уларнинг барчаси коррупция ва сўз эркинлиги билан боғлиқ танқидий чиқишлари учун жазога тортилган деб ишонилади.


7 июнь куни Қашқадарё вилоятида «Эзгулик» инсон ҳуқуқлари ташкилоти аъзоси, фаол Наргиза Келдиёрова устидан суд жараёни бошланди. Расмийлар Келдиёровани ўқитувчиларни жиноий гуруҳга бирлаштириб, бир неча кишидан пул ундиришда, хусусан собиқ мактаб директори ҳақидаги маълумотларни ошкор қилиш билан таҳдид қилишда айбламоқда.

Шунингдек, Келдиёровага 2022 йилда Қозоғистон ва Қорақалпоғистонда юз берган норозилик намойишлари борасидаги изоҳлари ҳамда президент ҳақидаги танқидий фикрлари учун «терроризм» ва «президентни ҳақорат қилиш» бўйича айбловлар ҳам қўйилган.

Унинг изоҳлари давлат буюртмаси асосида олиб борилган лингвистик таҳлилда «Ўзбекистонда ижтимоий-сиёсий вазиятни беқарорлаштиришга» уриниш дея таснифланган, бироқ Келдиёрованинг айнан нима дегани очиқланмаган. Агар у айбдор деб топилса, камида саккиз йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилиниши мумкин.

ДХХ ни танқид қилган блогер Қозоғистонда ҳибсга олинди
Илтимос кутинг
  • Auto
  • 240p
  • 360p
  • 480p
  • 720p
  • 1080p

Айни дамда медиа-манба мавжуд эмас

0:00 13:34 0:00
  • Auto
  • 240p
  • 360p
  • 480p
  • 720p
  • 1080p


2023 йилнинг март ойида 40 нафар журналист ва блогерлар ўзлари дуч келган цензура ва таъқиблардан хавотир билдириб Мирзиёевга мактуб йўллаган эди. Яна бир қанча журналистлар эса фаолиятини тўхтатишини эълон қилди. Президентни ижтимоий тармоқларда танқид қилгани учун қамоққа олинганлар сони сезиларли даражада ошди. Бу модда Жиноят кодексига 2020 йилда киритилган ва беш йиллик қамоқ жазосини ўз ичига олади.

Мақола давомида Мира Риттман 2022 йил декабрида Саадитдин Реимов ва Қўнғиратбай Реджепов тинч намойишларга чақирувларни қўллаб-қувватлагани учун «аксилконституциявий фаолият» айблови билан мос равишда тўрт ва етти йилга озодликдан маҳрум этилганини ёдга олади. Олдинроқ Қорақалпоғистондаги норозилик намойишларини уюштирганликда айбланган адвокат ва блогер Даулетмурат Тажимуратов эса 16 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинганди.

Ўзбекистонда яна кўплаб фаоллар панжара ортида турган бир пайтда, президентнинг ислоҳотлар ҳақидаги ваъдалари борган сари саробдек кўринмоқда. Ҳукуматнинг ўз вакилларини халқаро инсон ҳуқуқлари кенгаши каби органларга тайинлаши мамлакат обрўсини кўтаришга уринишдан бошқа нарса эмасдек таассурот уйғотади.

Ўзбекистон асоссиз жиноий айбловлар билан қамалган ҳар қандай фаол ёки журналистни зудлик билан озод қилиши ва сўз эркинлигини таъминлаш бўйича мажбуриятларини қайта кўриб чиқиши керак.

Ўзбекистон ҳукумати 2022 йил июль ойида юз берган норозилик намойишларидан кейин Қорақалпоғистон мустақиллигини очиқ қўллаб-қувватлаган ёки унга даъват қилган фаолларнинг овозини ўчиришга қаратилган ҳаракатларни ҳам кучайтирди, деб ёзади HRW тадқиқотчиси Мира Риттман The Diplomat нашрида эълон қилинган мақоласида.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG